МОНГОЛ МОНОРЭЙЛ ТӨСӨЛ
5 жил, 7 сар өмнө

ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Санаачлагч, архитетор Сүрэнгийн БАТБАЯР

Монорэйл буюу хөнгөн гүүрэн замын тээвэр нь Метроноос хэд дахин бага зардлаар бүтэх бөгөөд утаа, түгжрэл, нийтийн тээврийн асуудлыг шийдвэрлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулж буй зардал багатай, байгаль орчинд ээлтэй баталгаат технологи юм.

Монорэйл нь Улаанбаатар хоттой адил төлөвлөлт муутай, нийтийн тээврийн асуудалтай хотуудад тохиромжтой үйлчилгээ болдог. Метро барихаас 3- 4 дахин бага зардлаар (таамаг 1,5тэрбум$) богино хугацаанд байгуулах боломжтой. Хөрөнгө оруулалтаа 4- 5 жилийн хугацаанд нөхдөг. Өмнө нь байгуулсан зам гүүр, барилга байшинтай уялдуулан хөгжүүлэхэд бүрэн боломжтой. Технологийн хувьд гүүрэн замаар явдаг угсраа тралебус гэж тодорхойлж болно.

Утаа, түгжрэл, нийтийн тээврээс үүдсэн бухимдал, бүтээмж зэрэг олон асуудалд эерэгээр нөлөөлнө.

ЯАГААД МОНОРЭЙЛ ГЭЖ?

  • Баталгаатай. Өдөрт хэдэн мянган хүн монорелээр зорчиж байна. Япон улсад хамгийн олон монорел байдгаас 8 нь хотын “бүрэн хэмжээний” тээвэрлэлтийн систем юм. Бусад нь Австралийн Сидней, Малайз, Европ, ОХУ, АНУ, Филипин улсын Кюзон хот, Малайзийн Куала Лумпур хотод байна. Мөн өөр олон монорел төсөл төлөвлөгөөний болон баригдах шатандаа явж байна. Florida, Orlando-д ойр орших Walt Disney ОУ-ын Монорел Систем дэлхийд зорчигсдынхоо тоогоор тэргүүлэгчдийн нэг юм. 14 бээрийн beamway зам дээр өдөрт 100,000 гаруй зорчигч бүртгэгдсэн байх. Mickey Mouse-н тухай ярих ч юм биш! Тэрхүү систем хүмүүсийг зугаацуулахаас гадна 6 зогсоолын хооронд тэднийг тээвэрлэх зориулалттай эд юм.
  • Аюулгүй. Хэдийгээр straddle-beam or suspended төрөл ч орчин үеийн монорел технологид осолдож гэмтэх огт гардаггүй.
  • Байгальд ээлтэй
  • Зардалд хэмнэлттэй
  • Салбартаа тэргүүлэгч
  • Хүмүүсийн дунд улам түгэж байна

Агуулга

  1. Монорел.н ач холбогдол http://monorails.org/tMspages/Why.html 
  2. Дэлхийн монорелууд http://monorails.org/tMspages/Where.html 

Жагсаалтанд, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ. Түлхүүр мэдээллүүд 

  1. Монорел байгуулах боломж, анализ http://www.civ.utoronto.ca/sect/coneng/bo/Constructability%20Analysis%20of%20Monorail%20Project.pdf
  2. Өртгийг тооцох аргачлал болон жишээ өртөг http://monorails.org/tMspages/HowMuch.html
  3. Аль нэг хотод хэрэгжүүлсэн туршлага, кэйс

УБтай төстэй хот, хүн ам, хот төлөвлөлт муутай эмх замбараагүй, газар нутгийн хэмжээ сунаж тогтсон г.м 2-3 хотын жишиг. 1 оновчтойг сонгоод дэлгэрэнгүй/моделинг, түүх/

  1. Хэрэгжилтийн үйл явц /жишээ, нэмэлт санаа/ http://monorails.org/tMspages/ConstGal.html 
  2. Монорел.н тооцоолол /дэлгэрэнгүй/ http://www.monorails.org/webpix%202/ryanrkennedy.pdf 


МОНОРЕЛ ДЭЛХИЙД

Ази

Lotte World, Korea

Indoor-outdoor minirail

1986

Window on the World, China

БНХАУ-н анхны монорел

1993

Kuala Lumpur, Malaysia

Японоос гадна Ази дахь  анхны том монорел

2003

Chongqing, China

БНХАУ-н анхны үндсэн систем, одоогоор дэлхийн хамгийн урт монорел

2005

Shanghai, China

Анхны “давхар гүүрэн” зам тээвэр

2008

Palm Jumeirah, UAE

Ойрхи Дорнодын анхны том монорел 

2009

Mumbai, India

Энэтхэгийн анхны монорел

2014

Африк

Port Harcourt, Nigeria

Африкийн анхны монорел

2015

Calabar, Nigeria

Африкийн 2 дахь монорел

2015


Номхон далайн орнууд

Sea World, Gold Coast, Australia

Австралийн анхны монорел

1988

Broadbeach, Australia

Казино-Зочид буудал-Худалдааны төв-Далайн эрэг дамжин өнгөрөх монорел

1989


Европ

Wuppertal, Germany

Одоо ч ажиллаж байгаа, дэлхийн хамгийн урт настай монорел

1901

Beaulieu, England

Two station attraction connector.

1974

Dortmund, Germany

Peoplemover-scale suspended monorail.

1984

Alton Towers, England

Transplanted from Canada.

1987

Chester Zoo, England

Not just a view of animals.

1991

Europa Park, Germany

Theme park to parking lot transportation.

1996

Mirabilandia, Italy

Theme park transportation.

1999

Düsseldorf International, Germany

Suspended monorail connector between a rail station and the airport terminal.

2002

Moscow, Russia

Intamin system linking major city sights and Metro stations.

2005

Zaragoza, Spain

Short shuttle located at Plaza Imperial

2008

Ankara, Turkey

Metro/development minirail connector

2012


Япон

Ueno Zoo, Tokyo

Японы анхны монорел

1957

Tokyo-Haneda 

The first of many monorails to prove rail transit can profit!

1964

Shonan

First monorail to use French Safege system.

1970

Higashiyama

Park and Zoo transport.

197?

Kitakyushu City

The system that spurred the Japanese monorail revival.

1985

Chiba City

First dual-rail Safege monorail system.

1988

Osaka 

Record breaking system that keeps growing.

1990

Tama

Western Tokyo area monorail.

1998

Tokyo Disneyland

Ist non-USA Disney park to get a monorail.

2001

Naha

Rail returns to Okinawa.

2003


Хойд Америк

Disneyland, California

Gave fame to monorails in 20th century.

1959

Seattle, Washington

Only Alweg-built trains still running.

1962

La Ronde, Canada

World's Fair left over.

1967

Walt Disney World, Florida

At a vacation resort, but it carries millions.

1971

Pearlridge, Hawaii

Hawaii's only monorail.

1976

Miami Metrozoo, Florida

Hurricane survivor.

1982

Tampa International, Florida

Indoor parking lot connector.

1991

Newark Intl., New Jersey

World's busiest on-airport monorail.

1996

Jacksonville, Florida

Downtown peoplemover.

1997

Las Vegas, Nevada

A one-miler starter in 1995, now expanded.

2004


Өмнөд Америк

Aldeia do Papai Noel

Богино тогтоцтой минирел

2009

Sao Paulo, Brazil

Урт - 100км+

Шугам 15 - 2014

Шугам 17, 18 - ?


МОНОРЕЛ.Н ӨРТӨГ

Монорел барих өртгийг тооцоолоход дараах хүчин зүйлс багтана:

  • Системийн нийт урт: Ихэвчлэн систем урт байх тусмаа өртөг багасах боломжтой.
  • Байр зүйн зураглал (Топографи): Газар нутгийн тэгш ба доворхог байдал, гатлах олон зам, гол мөрөн байгаа эсэх.
  • Байршил: Байгуулалтын тоног төхөөрөмж ... Хүнд механизм болон барьж байгуулалтад бусад саад бэрхшээл байгаа эсэх.
  • Ашигт байдал, хэрэгцээ: Ус дамжуулах гол шугам, өндөр хүчдэлийн шугам, цахилгаан утасны шугам зэргийн дахин байршуулалт нь өртөг нэмэгдэхэд гол  нөлөөтэй.
  • Газар нутаг: What amount of land needs to be purchased or easements need to be acquired?
  • Зорчигчдын эрэлт хэрэгцээ: Ямар хэмжээний, хичнээн тээврийн хэрэгсэл хэрэгцээтэй байна вэ? Хэр их хугацааг зогсоол дээр унаа хүлээхэд зарцуулж байгаа вэ?
  • Хурд: Тус системийн шаардагдах хурд? Зогсоол хоорондын зай хангалттай Are there long enough distances between stations so that a higher speed is desired?
  • Зогсоолын тоо ш: Зогсоол нэмэх бүрт өртөг төдий чинээ ихэснэ.
  • Нэмэлт байгууламж: тунел, гүүр, гарц болон хотжилтын бусад хэрэгслүүд хүчин зүйл болж чадах уу?
  • Гео-техникийн нөхцөл: Хөрсний доорхи нөхцөл байдал ямар байгаа вэ? Эдгээр нь  суурь/шав тавих зардалд нөлөөлөх үндсэн хүчин зүйл юм.
  • Хүрээлэн буй орчинд нөлөөлөх: Нөхөн сэргээлт, амьд байгалийн хамгаалалт мөн дуу чимээ тусгаарлагч шаардлагатай юу?



Жишээ:

Нэр

Өртөг/жилээр

Мэдээллийн эх сурвалж

Төлөв

Hitachi

15$ сая/км 1964

Tokyo-Haneda Monorail

Ү.А явуулж байгаа

Hitachi

62$ сая/км 1985

Kitakyushu Monorail

Ү.А явуулж байгаа

VSL (refurbished Mark IV trains)

25$ million/mile 1995

MGM-Bally's Monorail

Replaced with Bombardier system

Hitachi

27$ сая/км 

44$ million/mile 2003

Okinawa Monorail

Ү.А явуулж байгаа

Kuala Lumpur MTrans

36$ сая/км 2003

Kuala Lumpur Monorail

Ү.А явуулж байгаа

Bombardier MVI

88$ million/mile 2004

Las Vegas Monorail
(7 stations/4 miles)

Ү.А явуулж байгаа

Hitachi

73.4$ сая/км 2006

Palm Jumeirah Monorail

Ү.А явуулж байгаа

Metrail

20$ сая/км 2008

Metrail

Гэрээ хийгдсэн

Scomi

27.25$ сая/км 2008

Mumbai Monorail
(Rites Ltd.)

Ү.А явуулж байгаа (2014)


ТӨСЛИЙН САНААЧЛАГЧ


Чонос овогт Сүрэнгийн БАТБАЯР

Хот төлөвлөлтийн мэргэшсэн архитетор, “Монгол монорэйл” төслийн санаачлагч, Хуульчдын хотхон төсөл, Санзай хотхон төсөл, Их майдар төсөл, Ажигана үйлдвэрийн төсөлд тус тус ажиллаж байсан туршлагатай. 2011 онд Тэргүүний барилгачин цол авсан. 2003 онд МУШУТИС- Архитектурын мэргэжлээр бакалавр, 2012 онд МУШУТИС- Иргэний ба үйлдвэрлэлийн барилгын инженерийн бакалавр, 2007 онд МУШУТИС- Архитектурын ухааны магистр, 2003 онд Барилга архитектур корпорацид архитектур, 2006 онд Мөнгөн хөсөг ХХК-ийн архитектур инженер, 2006 оноос Органик архитектур Монголиа ХХК-ийн захирал.

ЯАГААД МОНОРЭЙЛ ГЭЖ?

  • Баталгаатай. Өдөрт хэдэн мянган хүн монорелээр зорчиж байна. Япон улсад хамгийн олон монорел байдгаас 8 нь хотын “бүрэн хэмжээний” тээвэрлэлтийн систем юм. Бусад нь Австралийн Сидней, Малайз, Европ, ОХУ, АНУ, Филипин улсын Кюзон хот, Малайзийн Куала Лумпур хотод байна. Мөн өөр олон монорел төсөл төлөвлөгөөний болон баригдах шатандаа явж байна. Florida, Orlando-д ойр орших Walt Disney ОУ-ын Монорел Систем дэлхийд зорчигсдынхоо тоогоор тэргүүлэгчдийн нэг юм. 14 бээрийн beamway зам дээр өдөрт 100,000 гаруй зорчигч бүртгэгдсэн байх. Mickey Mouse-н тухай ярих ч юм биш! Тэрхүү систем хүмүүсийг зугаацуулахаас гадна 6 зогсоолын хооронд тэднийг тээвэрлэх зориулалттай эд юм.
  • Аюулгүй. Хэдийгээр straddle-beam or suspended төрөл ч орчин үеийн монорел технологид осолдож гэмтэх огт гардаггүй.
  • Байгальд ээлтэй
  • Зардалд хэмнэлттэй
  • Салбартаа тэргүүлэгч
  • Хүмүүсийн дунд улам түгэж байна


МОНОРЭЙЛ ДЭЛХИЙД

Ази

Lotte World, Korea

Indoor-outdoor minirail

1986

Window on the World, China

БНХАУ-н анхны монорел

1993

Kuala Lumpur, Malaysia

Японоос гадна Ази дахь анхны том монорел

2003

Chongqing, China

БНХАУ-н анхны үндсэн систем, одоогоор дэлхийн хамгийн урт монорел

2005

Shanghai, China

Анхны “давхар гүүрэн” зам тээвэр

2008

Palm Jumeirah, UAE

Ойрхи Дорнодын анхны том монорел

2009

Mumbai, India

Энэтхэгийн анхны монорел

2014

Африк

Port Harcourt, Nigeria

Африкийн анхны монорел

2015

Calabar, Nigeria

Африкийн 2 дахь монорел

2015

Номхон далайн орнууд

Sea World, Gold Coast, Australia

Австралийн анхны монорел

1988

Broadbeach, Australia

Казино-Зочид буудал-Худалдааны төв-Далайн эрэг дамжин өнгөрөх монорел

1989

Европ

Wuppertal, Germany

Одоо ч ажиллаж байгаа, дэлхийн хамгийн урт настай монорел

1901

Beaulieu, England

Two station attraction connector.

1974

Dortmund, Germany

Peoplemover-scale suspended monorail.

1984

Alton Towers, England

Transplanted from Canada.

1987

Chester Zoo, England

Not just a view of animals.

1991

Europa Park, Germany

Theme park to parking lot transportation.

1996

Mirabilandia, Italy

Theme park transportation.

1999

Düsseldorf International, Germany

Suspended monorail connector between a rail station and the airport terminal.

2002

Moscow, Russia

Intamin system linking major city sights and Metro stations.

2005

Zaragoza, Spain

Short shuttle located at Plaza Imperial

2008

Ankara, Turkey

Metro/development minirail connector

2012

Япон

Ueno Zoo, Tokyo

Японы анхны монорел

1957

Tokyo-Haneda

The first of many monorails to prove rail transit can profit!

1964

Shonan

First monorail to use French Safege system.

1970

Higashiyama

Park and Zoo transport.

197?

Kitakyushu City

The system that spurred the Japanese monorail revival.

1985

Chiba City

First dual-rail Safege monorail system.

1988

Osaka

Record breaking system that keeps growing.

1990

Tama

Western Tokyo area monorail.

1998

Tokyo Disneyland

Ist non-USA Disney park to get a monorail.

2001

Naha

Rail returns to Okinawa.

2003

Хойд Америк

Disneyland, California

Gave fame to monorails in 20th century.

1959

Seattle, Washington

Only Alweg-built trains still running.

1962

La Ronde, Canada

World's Fair left over.

1967

Walt Disney World, Florida

At a vacation resort, but it carries millions.

1971

Pearlridge, Hawaii

Hawaii's only monorail.

1976

Miami Metrozoo, Florida

Hurricane survivor.

1982

Tampa International, Florida

Indoor parking lot connector.

1991

Newark Intl., New Jersey

World's busiest on-airport monorail.

1996

Jacksonville, Florida

Downtown peoplemover.

1997

Las Vegas, Nevada

A one-miler starter in 1995, now expanded.

2004

Өмнөд Америк

Aldeia do Papai Noel

Богино тогтоцтой минирел

2009

Sao Paulo, Brazil

Урт - 100км+

Шугам 15 - 2014

Шугам 17, 18 - ?